ئەبوبەکر مودەرسی
له‌م دوو سێ مانگی دواییدا زنجیره‌یه‌ك نمایشی ئێعترازی له‌ شاری مه‌ریوان به‌رێوه‌ چوو كه‌ ئاماژه‌یه‌كه‌ بۆ ئاستێكی به‌رز له‌ ..." />

بۆ چالاكانی مه‌ده‌نی له‌ كوردستانی رۆژهه‌ڵات


ئەبووبەکر مودەڕسی

له‌م دوو سێ مانگی دواییدا زنجیره‌یه‌ك نمایشی  ئێعترازی له‌ شاری مه‌ریوان به‌رێوه‌ چوو كه‌ ئاماژه‌یه‌كه‌ بۆ ئاستێكی به‌رز له‌ وشیاری سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و كولتووری ئه‌و شاره‌. ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی ئەو شارە رۆژی ١٢ گەلاوێژی ئیمساڵ ناڕه‌زایه‌تی خۆیان به‌رامبه‌ر قسه‌كانی پێشنوێژی هه‌ینی مه‌ریوان ده‌ربڕی  کە دووچرخه‌ سواری بۆ ژنان به‌ حه‌رام وه‌سف كردبوو، له‌و رێپێوانەدا‌ كه‌سێك له‌لایه‌ن هێزه‌ ئه‌منییه‌تییه‌كان ده‌ستبه‌سه‌ر کرا و لێپرسینەوە لە‌ ٧ كه‌سیش کرا. سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ و له‌ژێر سێبه‌ری مه‌ترسی ده‌ستبه‌سه‌ر كردن رۆژی دواتر جارێكی دیكه‌ رێپێوان کرا. رۆژی ١٦ی هه‌ر ئه‌و مانگه‌ دوكاندارانی ئه‌م شاره‌ به‌بۆنه‌ی چه‌ند داخوازی پیشه‌یی و بێهداشتی كۆبوونه‌وه‌ی ناره‌زایه‌تیان وەڕێخست. هه‌ر رۆژی دوایی چالاكانی مه‌ده‌نی و ئه‌نجوومه‌نی چیای سه‌وزی مه‌ریوان كه‌مپه‌ینێكیان له‌ژێر ناوی (كایه‌كردن مافی هه‌موو منداڵێكه‌) وەڕێخست. ئه‌م ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕین و جموجۆڵە مه‌ده‌نیانە له‌ رۆژانی دواییشدا  به‌رده‌وام بوو كه‌ ئێمه‌ ناچینه‌ ناو ورده‌كارییه‌كانی و به‌تایبه‌ت كه‌ كاتی خۆی له‌ راگه‌یاندنه‌كاندا باسی كراوه‌ و هه‌مووان لێ ئاگادارن.

به‌ڵام بۆچی مه‌ریوان؟ شارێكی مه‌رزی به‌پێوانه‌ی وڵاتی ئێران شارستانێك كه‌ به‌ پێوانه‌ی رێژه‌ی دانیشتوانی ته‌نانه‌ت شارێكی مامناوه‌ندیش نایه‌ته‌ ئه‌ژمار، به‌ ئابووریەكی وێران، نه‌بوونی ناوه‌ندی كار و به‌رهه‌مهێنانی پێشكه‌وتوو،   به‌ جۆرێك كه‌ به‌رده‌وام خه‌ڵك ناچار ده‌كات روو بكه‌نه‌ كۆڵبه‌ری و بازرگانی نێوان سنووره‌كان كه‌ نه‌ ته‌نیا خۆی له‌خۆیدا شێوازێكی دواكه‌وتوو له‌ كاری جه‌سته‌یی و فیزیكیه‌، لایه‌نێكی مه‌ترسیداریشی بۆ گیان و ئه‌منییه‌تی كۆڵبه‌ران‌ هه‌یه و تا ئێستا ده‌یان كه‌سیان به‌ ته‌قه‌ی راسته‌وخۆ و یان ناراسته‌خۆی هێزه‌ ئه‌منییه‌تییه‌كانی رژیم له‌و سنوورانه‌ گیانی خۆیان له‌ ده‌ستداوه‌‌. سه‌رباری هه‌موو ئه‌وانه‌ ئێمه‌ خه‌ریكین باسی شارێك له‌ كوردستان ده‌كه‌ین، واته‌ شارێكی كوردنشین كه‌ به‌ چاوێكی ئه‌منییه‌تییه‌وه‌ له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه‌ به‌رێوه‌ ده‌بردرێت و هیچ په‌راوێزێكی ئه‌منییه‌تی نیه‌ و هه‌موو خلافێكی یاسایی به‌ چه‌ندقات سه‌زا ده‌درێت.
ئه‌وه‌ پرسیارێكی به‌ جێگه‌یه‌ كه‌ بۆچی ئه‌و شاره‌ سەرسنووری و پەراوێزخراوە (به‌ به‌راوه‌رد له‌ تاران و یه‌ك دوو شاری گه‌وره‌ی دیكه‌ وه‌ك مه‌شهه‌د و ئیسفه‌هان و ته‌رورێز له‌ ئێران)، وه‌ها پێشكه‌وتووه‌ له‌ باری شێوازه‌كانی خه‌بات كه‌ ده‌بێته‌ هۆی سه‌رسووڕمان و ته‌نانه‌ت ئیلهامبه‌خشی چالاكانی مه‌ده‌نی ناوه‌ندی ئێران.

ده‌ور و نه‌خشی چالاكانی مه‌یدانی له‌ رووداوه‌كانی ئاماژه‌پێكراوی ئه‌م دوایانەدا‌‌ جێگای خۆی هه‌یه‌ و ده‌بێ رێزی لێبگیرێ و پێزانینمان بۆی هه‌بێ، به‌ڵام بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ به‌ پرسیاره‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌‌ ناچارین بگەڕێینەوە بۆ دواوە. بزووتنه‌وه‌ی ڕەوا و حه‌قخوازانه‌ی كورد له‌ ئێران، هه‌ر له‌ سه‌رده‌می كۆماری كوردستان و دواتریش بزووتنه‌وه‌ی ساڵه‌كانی ٤٦ و ٤٧ له‌ژێر ناوی كومیته‌ی ئینقلابی و به‌ تایبه‌ت له‌گه‌ڵ ڕاپه‌رینه‌كه‌ی گه‌لانی ئێران به‌ دژی رژیمی پاشایه‌تی و دواییش به‌رگریكردن له‌ خاكی كوردستان و ده‌سكه‌وته‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی دوای ڕاپه‌ڕین به‌رامبه‌ر به‌ هێرشی كۆماری ئیسلامی، له‌گه‌ڵ هاتنه‌ مه‌یدانی كۆمه‌ڵه‌، جه‌وهه‌رێكی پێشكه‌وتنخوازانه‌ی بووه‌ و ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه‌ی هه‌م بواری بیری سیاسی و به‌رنامه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و هه‌م‌ بواری شێوازه‌كانی خه‌بات و تێكه‌ڵاوكردنی خه‌باتی كۆمه‌ڵایه‌تی و مه‌ده‌نی و ئاشتیخوازانه‌ له‌گه‌ڵ چالاكی پێشمه‌رگانه‌ و به‌رگری چه‌كدارانه‌، له‌خۆده‌گرێ. به‌م شێوه‌یه،‌ كولتورێكی سیاسی/كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ كۆمه‌ڵگای كوردستان چاندراوه‌ كه‌ كاریگه‌رییه‌كه‌ی له‌سه‌ر چالاكانی سیاسی و ته‌نانه‌ت حیزبه‌ سیاسییه‌كانیش ده‌مێكه‌ سنووری به‌رته‌سكی حیزبایه‌تی تێپه‌ڕاندووه‌ و بۆته‌ نه‌ریتێكی سیاسی/كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ كوردستان. شاری مه‌ریوان له‌ناو كوردستان جێگه‌ و پێگه‌یه‌كی تایبه‌تی بووه‌.  یه‌كێتی جوتیاران و یەکەمین شێوازی خه‌باتی جه‌ماوه‌ری و به‌رگری چه‌كدارانه‌، له‌ مێژووی كوردستان، رێپێوانه‌ گه‌وره‌كه‌ی مه‌ریوان و چۆڵكردنی شاره‌كه‌ بۆ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی شه‌رانگێزی ده‌وڵه‌ت و به‌كرێگیراوه‌كانی، رێكخستنه‌ جه‌ماوه‌رییه‌كان و ده‌ستپێشخه‌رییه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ به‌ رێبه‌رایه‌تی فوئاد مسته‌فا سوڵتانی بۆ نیزیكترین پێوه‌ندی حیزبی كۆمه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ر، هه‌موو ئه‌وانه‌ به‌ستێنێكی سیاسی- كۆمه‌ڵایه‌تی خوڵقاندووه‌ و كولتورێكی دروستكردوه‌ كه‌ مه‌ریوان ده‌كاته‌ یه‌كێك له‌ پێشاهه‌نگانی بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی كوردستان كه‌ شان به‌ شانی بزووتنه‌وه‌ پێشكه‌وتنخوازه‌كان و له‌ پێشه‌وه‌یان ببێته‌ هانده‌ر و ئیلهامبه‌خشی چالاكانی مه‌ده‌نی له‌ سه‌رتاسه‌ری ئێران.
پێویسته‌ لێره‌دا باسی ئه‌وه‌ بكه‌ین كه‌ ده‌ستنیشانكردنی جێپه‌نجه‌ی كۆمه‌ڵه‌ و كاك فوئاد به‌ مه‌به‌ستی مزایده‌ی سیاسی حیزبی و یاخود جۆرێك پاوانكردنی ئه‌و بزووتنه‌وه‌ سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌یانه‌ نیه‌ كه‌ له‌ مه‌ریوان بەڕێوەچووه‌. بێگومان ئاراسته‌ی سیاسی و فیكری چالاكانی مه‌یدانی ئه‌م گۆڕه‌پانه‌ فره‌چه‌شنه‌ و كه‌س ناتوانێ بزووتنه‌وه‌كه‌ پاوان بكات، به‌ڵام كه‌سیش ناتوانێ جێ په‌نجه‌ی كۆمه‌ڵه‌ و كاك فوئاد نه‌بینێ و حاشای لێبكات.
كوردستانی رۆژهه‌ڵات دوای نیزیك به‌ چوار ده‌یه‌ داگیركاری كۆماری ئیسلامی و هه‌وڵ و كۆششی بێوچانی رژیم بۆ به‌ ئایینیكردنی كۆمه‌ڵگا هێشتا به‌ زۆری كۆمه‌ڵگایه‌كی سێكولاره‌. كوردستان له‌ ناخی خۆیه‌وه‌ هیچ كات ملی بۆ ده‌سه‌ڵاتێكی ئایینی دانه‌نواند و پێوه‌ندی خۆی ته‌نانه‌ت له‌ هه‌لومه‌رجی دژوار له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ی سێكۆلاری نه‌ته‌وه‌ی كورد نه‌پچڕاند.

كاردانه‌وه‌كانی كۆمه‌لگای كوردی له‌ به‌رامبه‌ر ته‌وهین و سووكایه‌تی پێكردن به‌ ژنان، كه‌ دیسانیش هه‌ر له‌ شاری مه‌ریوانه‌وه‌ ده‌ستیپێكرد، ئاماژه‌یه‌كی روون و ئاشكرایه‌ بۆ پێگه‌ی به‌هێزی سێکۆلاریزم له‌م كۆمه‌ڵگایه‌‌، ئه‌مه‌ له‌ حاڵێكدایه‌ كه‌ كۆمه‌ڵگای كوردی له‌ كوردستانی رۆژهه‌ڵاتیش وه‌ك هه‌موو رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست باوه‌ڕمه‌ندن به‌ ئایینه‌كه‌ی خۆیان. بەڵام  ئه‌و راستییه‌ كه‌ چه‌كی گه‌وره‌ی ته‌كفیر به‌ ده‌ست ئیسلامی سیاسی كاریگه‌رێكی كه‌می هه‌یه‌ له‌م كۆمه‌ڵگایەدا‌. كۆماری ئیسلامی به‌ زانینی ئه‌م راستییه‌یانه‌ و دوای بێسه‌مه‌ربوونی هه‌وڵه‌كانی لەم رۆژانه‌دا سه‌ر له‌ نوێ ده‌ستی داوه‌ته‌ به‌ڕێوه‌بردنی چه‌ند كارێكی پڕۆپاگه‌نده‌یی وه‌ك گۆڕینی ناوی شوێنه‌كان به‌ناوی هاوكاران و نۆكه‌رانی خۆی له‌ جه‌ریانی خیانه‌ت و دژایه‌تی له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ی خه‌ڵك كوژراون. دانانی په‌یكەرەی ئه‌و به‌ركرێگیراوانه‌ له‌ مه‌یدانه‌كان و شتی دیكه‌ی له‌و بابه‌ته‌ لەو کارانەیە کە رژێم دەیکات. بێگومان ئه‌م هه‌وڵانه‌ش ناتوانی سیمای شۆڕشگێڕانه‌ و مه‌ده‌نی و سێكۆلاری كوردستان بگۆڕێ. كۆماری ئیسلامی هه‌رچه‌ند هێشتا به‌ زه‌بری چه‌ك و سیاسه‌تی سه‌ركوتگه‌رانه‌ی به‌سه‌ر كوردستاندا حكوومه‌ت ده‌كات به‌ڵام ده‌مێكه‌ له‌ كێبڕكێی كولتووری و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌ به‌رامبه‌ر به‌ خه‌ڵك و بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌ی كورد شكستی  خواردوه‌.

پێویسته‌ چالاكانی كۆمه‌ڵه‌ و راگه‌یاندنه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ هه‌ر وه‌ك تا ئێستا به‌ هه‌موو تواناوه‌ پشتیوانی بكه‌ن له‌و جموجۆڵانه‌ و له‌هه‌مان كاتدا گواستنه‌وه‌ی هه‌واڵ و رووداوه‌كانی په‌یوه‌ست به‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ له‌ ئه‌وله‌وییه‌تی كاره‌كانیان دانێن. چالاكی مه‌ده‌نی له‌ بزووتنه‌وه‌ی كوردستان ئاڵترناتیڤی هیچ شێوازێكی دیكه‌ی خه‌بات نیه‌ و پێویسته‌ هاوئاهه‌نگ له‌گه‌ڵ شێوازه‌كانی دیكه‌ی خه‌بات گرینگی پێبدری و ئیبتكار و ده‌ستپێشخه‌ری تازه‌ی تێدا بخوڵقێندرێ.



ئه‌م بابه‌ته 1512 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

PM:06:35:07/12/2016